සාංචි

මධ්‍යම ඉන්දියාවේ සාංචි මහා ස්තූපය ඉතිරිව ඇති පැරණිම බෞද්ධ ස්මාරකවලින් එකකි. ක්‍රි.පූ. 3 වන සියවසේ අශෝක අධිරාජයා යටතේ ආරම්භ කර ඇත. සවිස්තරාත්මකව කැටයම් කරන ලද ද්වාර හතර (තෝරණ) මඟින් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ජීවිතයෙන් හා ජාතක කතාවලින් දර්ශන නිරූපණය වේ. විශේෂයෙන්ම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සෘජු රූපයක් නොමැතිව, රෝදය, හිස් ආසනය හෝ පා සලකුණු වැනි සංකේත හරහා උන්වහන්සේ නිරූපණය කර ඇත.

මෙම සංකේතාත්මක, රූප-විරහිත නියෝජනය (Aniconic representation) තමයි සාංචි ගැන විභාගයට වඩාත්ම වැදගත් කරුණ වන්නේ.

විභාගයේදී: "සංකේත හරහා නියෝජනය, සෘජු රූපයක් නොවේ" යන්න ප්‍රධාන කරුණ ලෙස සලකන්න.