11 ශ්‍රේණියේ සා/පෙළ චිත්‍ර කලා ප්‍රශ්න පත්‍රයට සූදානම් වීම: විභාග උපක්‍රම සහ ප්‍රායෝගික සැලසුම

සාමාන්‍ය පෙළ (O/L) චිත්‍ර කලා ප්‍රශ්න පත්‍රයෙන් විශිෂ්ට ප්‍රතිඵලයක් ලබාගැනීමට හුදු උපතින් ලැබූ "ස්වාභාවික දක්ෂතාවයට" වඩා ක්‍රමානුකූල, නිවැරදි සූදානම තීරණාත්මක වේ. වසර දෙකක් පුරා නිරන්තර පුහුණුවක යෙදුණු සිසුවෙකුට, දක්ෂතාව තිබුණද වැඩ කටයුතු අවසන් මොහොතට කල්දමන සිසුවෙකුට වඩා ඉතා පහසුවෙන් 'A' සාමාර්ථයක් කරා ළඟා විය හැක.

විභාග පරීක්ෂකවරුන් බලන්නේ ඔබ කොතරම් "ලස්සනට" අඳිනවාද යන්න පමණක් නොවේ; විෂය නිර්දේශයේ නියමිත නිශ්චිත කුසලතා සහ න්‍යායාත්මක කරුණු ඔබ කොතෙක් දුරට නිවැරදිව ප්‍රගුණ කර ඇත්ද යන්නයි. 10 සහ 11 ශ්‍රේණිවල ඉගැන්වීම් සැලසුම් පාදක කරගනිමින්, විභාගයට නියමිත කාලය තුළ ලකුණු උපරිම කරගන්නා ආකාරය මෙසේ විමසා බලමු.

1. ප්‍රශ්න පත්‍රයේ ව්‍යුහය: ඔබෙන් ඇත්තටම පරීක්ෂා කරන්නේ මොනවාද?

සා/පෙළ චිත්‍ර ප්‍රශ්න පත්‍රය ප්‍රධාන කොටස් 3කින් සමන්විත වන අතර, ඒ තුනටම දළ වශයෙන් සමාන බර තැබීමක් හිමි වේ:

• සංරචනය (Pictorial Composition): ලබාදෙන තේමාවක් ඔස්සේ (බොහෝවිට අපේ පරිසරය, වෙළඳපොළ, උත්සව හෝ දෛනික ජීවිතය ඇසුරින්) සමබර, අර්ථවත් දෘශ්‍ය සංයුතියක් ගොඩනැඟීම.
• නිරීක්ෂණ චිත්‍රය / ද්‍රව්‍ය බලා ඇඳීම (Observational / Still Life Drawing): ඉදිරියේ තබා ඇති සැබෑ වස්තු සමූහය නිවැරදි අනුපාත, එළිය-අඳුර (Tone/Value) සහ පෘෂ්ඨීය ගුණාංග මතු කරමින් ඇඳීම.
• කලා ඉතිහාසය සහ අගයීම (Art History & Appreciation): විෂය නිර්දේශයේ නියමිත දේශීය හා විදේශීය ශිල්පීන්, ඓතිහාසික කලා නිර්මාණ සහ යුග පිළිබඳව ලිඛිතව පිළිතුරු සැපයීම.

අවධානයට: බොහෝ සිසුන් චිත්‍ර ඇඳීමේ කොටස් දෙකට පමණක් මුල්තැන දී අගයීම් කොටස අතපසු කරති. එහෙත් සාමාර්ථයේ මට්ටම තීරණය වන්නේ මේ ලිඛිත අගයීම් කොටසෙනි. කලින්ම සීමාසහිතව නියම කර ඇති ලැයිස්තුවක් බැවින්, මෙහි ලකුණු ලබාගැනීම ඇත්තෙන්ම ඉතා පහසුය.

2. අගයීම් ලැයිස්තුව කලින්ම සූදානම් කරගනිමු (Revision File)

10 සහ 11 ශ්‍රේණිවල කියවීම් පොත්වලට අනුව ඔබ විභාගය සඳහා දැනසිටිය යුතු ප්‍රධාන කලා ඉතිහාස ලැයිස්තුව මෙන්න:

10 ශ්‍රේණියට අදාළ කොටස්:

• දේශීය ශිල්පීන්: එම්. සාර්ලිස්, සෝලියස් මෙන්ඩිස්, ජෝර්ජ් කීට්.
• දේශීය කලා ස්ථාන: ගඩලාදෙණිය, ලංකාතිලක විහාරය, ඇම්බැක්කේ දේවාලය, දෙගල්දොරුව රජමහා විහාරය.
• ලෝක කලා ඉතිහාසය: ඊජිප්තු කලාව, පුනරුද යුගයේ ත්‍රිත්වය (ලියනාඩෝ ඩාවින්චි, මයිකල් ආන්ජලෝ, රෆායල් සන්සියෝ).

11 ශ්‍රේණියට අදාළ කොටස්:

• දේශීය ශිල්පීන්: ඒ. සී. ජී. එස්. අමරසේකර, ස්ටැන්ලි අබේසිංහ, ජී. එස්. ප්‍රනාන්දු, පුවත්පත් කාටූන් ශිල්පීන්, කේ. කනකසබාපති, ඒ. මාර්ක්, තිස්ස රණසිංහ, එච්. ඒ. කරුණාරත්න.
• දේශීය කලා නිර්මාණ හා යුග: සීගිරි බිතුසිතුවම්, අනුරාධපුර බුද්ධ ප්‍රතිමා, ඉසුරුමුණි කැටයම්, තිවංක පිළිමගෙය, පොළොන්නරු මූර්ති හා ගෘහ නිර්මාණ, මහනුවර යුගයේ පහතරට බිතුසිතුවම්.
• ලෝක කලා ඉතිහාසය: පැබ්ලෝ පිකාසෝ, හෙන්රි මුවර්, හින්දු ලෝකඩ ප්‍රතිමා, භාරතීය කලා යුග (මෞර්ය, සුංග, සාතවාහන, කුෂාණ සහ ගුප්ත යුග).

අගයීම් ප්‍රශ්නයකට ලකුණු ලැබෙන සූත්‍රය:

එක් එක් ශිල්පියා හෝ ස්ථානය වෙනුවෙන් එක් පිටුවක් වෙන් කර පහත කරුණු 4 පමණක් ලියා තබාගන්න:

• කවුරුන්ද / කුමක්ද: නිර්මාණකරුගේ නම හෝ ස්ථානය.
• අයත් යුගය / කාලය: (උදා: අනුරාධපුර 5 සියවස / මහනුවර යුගය).
• ප්‍රධාන ශෛලීය ලක්ෂණ 2ක් හෝ 3ක්: (මාධ්‍යය, රේඛාකරණය, වර්ණ භාවිතය, ආලෝකය/සෙවණැලි).
• නිශ්චිත නිදසුන් නිර්මාණයක්: (උදා: සෝලියස් මෙන්ඩිස්ගේ කැළණි විහාර බිතුසිතුවම් / පිකාසෝගේ ගුවර්නිකා).

3. Sketchbook පුරුද්ද: නිමි චිත්‍රවලට වඩා වැදගත් අධ්‍යයනයන්

හොඳින් සූදානම් වන සිසුවෙකුගේ රහස තිබෙන්නේ නිම කළ චිත්‍ර රාමුවල නොව, තමන්ගේ ස්කෙච් පොතේ (Sketchbook) ය. එකම මැටි බඳුන හෝ පලතුර විවිධ කෝණවලින් මිනිත්තු කිහිපයකින් ඇඳි ඉක්මන් අධ්‍යයන (Studies) 20ක් කිරීම, පැය ගණනක් තිස්සේ විස්තර සහිතව ඇඳි එකම බඳුනකට වඩා අත්දැකීම් ලබාදෙයි.

• සතිපතා පුහුණුව: දිනය දමා සතියකට අවම වශයෙන් සජීවී සටහන් 2ක්වත් අඳින්න (අතක්, පුටුවක්, කුස්සියේ කොනක්, සපත්තුවක් ආදිය).
• මානව රූප අධ්‍යයනය (Human Figures): සංරචනයකට මිනිස් රූප අත්‍යවශ්‍ය වේ. පරිකල්පනයෙන් පමණක් ඇඳි මිනිස් රූපවල අනුපාත දෝෂ පරීක්ෂකවරුන්ට පහසුවෙන් හසුවේ. එබැවින් එළවළු වෙළෙන්දන්, බස් නැවතුම්පොළේ සිටින්නන් වැනි විවිධ ඉරියව්වල මිනිසුන්ගේ ඉක්මන් රේඛා සටහන් (Gesture sketches) පුරුදු වන්න.

4. 11 ශ්‍රේණියේ අවසන් වසර සැලසුම් කරගන්නේ කෙසේද?

• 1 වන වාරය (මූලික කුසලතා සහ න්‍යාය): සිලින්ඩර, ගෝල, නිවැරදි ඉලිප්ස, එළිය-අඳුර (Tones) පුහුණු වීම. සති දෙකකට වරක් එක් ශිල්පියෙකු බැගින් අගයීම් සටහන් සකස් කිරීම.
• 2 වන වාරය (කාල කළමනාකරණය සහ සංරචන): නිශ්චිත විභාග කාල සීමාව තුළ (Timed Practice) සම්පූර්ණ සංරචන ඇඳීම. කාලය අවසන් වූ විට ඇඳීම නවතා ස්වයං ඇගයීමක යෙදීම.
• 3 වන වාරය (පසුගිය විභාග ප්‍රශ්න පත්‍ර (Past Papers) සහ පුනරීක්ෂණ): අලුත් ඇඳීමේ ක්‍රම ඉගෙනීමට වඩා, පසුගිය ප්‍රශ්න පත්‍රවලට කාලය අනුව පිළිතුරු ලිවීම සහ අගයීම් කොටස මතක් කරගැනීම.

විභාග ශාලාවට වැදගත් කරුණු:

• නිවැරදි පැන්සල් පරාසයක් (අවම වශයෙන් 2B, 4B සහ 6B) රැගෙන යන්න.
• ඔබ භාවිත කරන වර්ණ මාධ්‍යය පිළිබඳව හොඳින් දැනුවත් වන්න (උදා: ජලසායම් භාවිත කරන්නේ නම්, තට්ටුවක් වියළෙන තෙක් බලාසිටීමට සිදුවන කාලය කළමනාකරණය කරගන්න).

5. වැඩිම ලකුණු ප්‍රමාණයක් අහිමි කරවන ප්‍රධාන වැරදි

1. සැලසුම් සටහනක් (Thumbnail Sketch) නොමැතිව සංරචනය ආරම්භ කිරීම: විශාල කඩදාසියට කෙළින්ම අඳින්නට පටන් නොගන්න. මුල් මිනිත්තු 5 වෙන් කර, පිටුවේ කොනක අඟල් 3x2 ප්‍රමාණයේ කුඩා සැලසුම් සටහනක් (Rough sketch) අඳින්න. ප්‍රධාන වස්තුව කොතැනද, ක්ෂිතිජ රේඛාව කොතැනද, බලන්නාගේ ඇස චිත්‍රයට ඇතුළු වන්නේ කොතැනින්ද කියා එහිදී තීරණය කරගන්න. එමඟින් චිත්‍රය කඩදාසියෙන් එළියට පැනීම හෝ අනවශ්‍ය ලෙස එක පැත්තකට බර වීම වළක්වාගත හැක.

2. මුළු පිටුවම එකම මට්ටමේ විස්තරවලින් පිරවීම: චිත්‍රයකට ප්‍රධාන අවධානය යොමු වන කේන්ද්‍රයක් (Focal Point) තිබිය යුතුය. පසුබිම, පෙරබිම සහ ප්‍රධාන වස්තුව එක හා සමාන තද රේඛාවලින් සහ එකම මට්ටමේ විස්තරවලින් ඇඳීමෙන් සංයුතියේ ගැඹුර නැති වී යයි.

3. අගයීම් ප්‍රශ්නවලට හිස් ප්‍රශංසා ලිවීම: "මේ චිත්‍රය හරිම ලස්සනයි, අපේ අභිමානය පෙන්වනවා" වැනි සාමාන්‍ය වදන්වලට ලකුණු නොලැබේ. ඒ වෙනුවට නිර්මාණයේ නම, කාලය/යුගය, ශිල්ප ක්‍රමය සහ හඳුනාගත හැකි නිශ්චිත කලා ලක්ෂණ 2ක් තාක්ෂණික පද සමඟ පැහැදිලි කරන්න.

4. අගයීම් කොටස අවසන් මාසයට කල් දැමීම: විභාගයට සති දෙකක් තිබියදී කලා ඉතිහාසය කටපාඩම් කිරීමට උත්සාහ කිරීමෙන් අනවශ්‍ය පීඩනයක් ඇති වේ. 10 ශ්‍රේණියේ සිටම සතිපතා කෙටි සටහන් සකස් කරගන්න.

අවසන් සාරාංශය

• සැලසුම මුලින්: ප්‍රධාන චිත්‍රය ආරම්භ කිරීමට පෙර සැමවිටම කුඩා සැලසුම් සටහනක් (Thumbnail sketch) අඳින්න.
• Sketchbook එක මිතුරෙකු කරගන්න: සෑම සතියකම සජීවී වස්තුවක් සහ මිනිස් රූපයක් දිනය සටහන් කර අඳින්න.
• කාලය මැන බලන්න: සැබෑ විභාග කාල සීමාව තුළ නිම කිරීමට පුරුදු වන්න.
• නිශ්චිතව ලියන්න: අගයීම් ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු සැපයීමේදී සාමාන්‍ය වර්ණනාවලින් තොරව නිශ්චිත ශිල්පීය කරුණු දක්වන්න.